Standardy Ochrony Małoletnich

Studio tańca DanceFlow Lublin

Wstęp

Podstawową zasadą wszystkich działań podejmowanych przez pracowników Placówki i osoby współpracujące z Placówką (bez względu na podstawę współpracy) jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie. Niedopuszczalne jest stosowanie wobec dzieci przemocy w jakiejkolwiek formie. Standardy ochrony małoletnich obowiązują wszystkich pracowników Placówki i osoby z nią współpracujące i zawierają wytyczne dotyczące postępowania w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa i dobra dzieci.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1606). Wskazaną ustawą znowelizowano ustawę z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1304 z późn. zm.), która od 15 lutego 2024 roku nosi tytuł ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.

Definicje

• Cyberprzemoc – stosowanie przemocy poprzez prześladowanie, zastraszanie, nękanie, wyśmiewanie innych osób z wykorzystaniem Internetu i narzędzi elektronicznych (SMS, e-mail, witryny internetowe, fora dyskusyjne, portale społecznościowe i inne).
• Krzywdzenie małoletniego – popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę małoletniego przez jakąkolwiek osobę, w tym pracownika Placówki, lub zagrożenie dobra małoletniego, w tym jego zaniedbywanie. Krzywdzeniem jest przemoc fizyczna, emocjonalna oraz wykorzystywanie seksualne.
• Małoletni (a także dziecko) – każda osoba do ukończenia 18. roku życia.
• Osoba odpowiedzialna – osoba wyznaczona przez władze Placówki, sprawująca nadzór nad realizacją polityki ochrony dzieci przed krzywdzeniem w Placówce.
• Pracownik Placówki – osoba zatrudniona w Placówce lub z nią współpracująca (bez względu na podstawę prawną współpracy, w tym osoby świadczące usługi okazjonalnie ze względu na nieobecność innych pracowników).
• Przemoc – zachodzi wtedy, gdy jakaś osoba odnosi się do drugiej w sposób niezgodny z wymaganiami relacji, która je łączy.
• Przemoc emocjonalna – powtarzające się poniżanie, upokarzanie i ośmieszanie dziecka, wciąganie go w konflikty dorosłych, manipulowanie nim, brak odpowiedniego wsparcia, uwagi i miłości, stawianie wymagań, którym dziecko nie jest w stanie sprostać.
• Przemoc fizyczna – celowe uszkodzenie ciała, zadawanie bólu lub groźba uszkodzenia ciała. Skutkiem mogą być złamania, siniaki, rany cięte, poparzenia, obrażenia wewnętrzne.
• Wykorzystywanie seksualne – każde zachowanie prowadzące do seksualnego zaspokojenia kosztem dziecka, zarówno z kontaktem fizycznym (dotykanie, współżycie), jak i bez niego (pokazywanie materiałów pornograficznych, podglądanie, ekshibicjonizm). Może mieć charakter jednorazowy lub powtarzający się.
• Zaniedbywanie – niezaspokajanie podstawowych potrzeb materialnych i emocjonalnych dziecka przez rodzica lub opiekuna prawnego: brak odpowiedniego pożywienia, ubrań, schronienia, opieki medycznej, bezpieczeństwa, brak dozoru nad wypełnianiem obowiązku szkolnego.

Rozpoznawanie i reagowanie na objawy krzywdzenia dzieci

• Pracownicy Placówki w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka i objawy krzywdzenia małoletnich, w szczególności siniaki, obtarcia, a także specyficzny sposób zachowania.
• Każdy pracownik Placówki, który zauważy lub podejrzewa, że dziecko jest krzywdzone, jest zobowiązany zareagować, a w sytuacji koniecznej udzielić pierwszej pomocy.
• Wszyscy pracownicy Placówki i inne osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych podjęły informację o krzywdzeniu dziecka, są zobowiązane do zachowania tajemnicy, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.
• Pracownicy Placówki zobowiązani są do troski o bezpieczeństwo małoletnich zgodnie ze swoimi kompetencjami, obowiązującym prawem oraz przepisami wewnętrznymi Placówki.

Zasady bezpiecznych relacji między małoletnimi a pracownikami Placówki

Zasady bezpiecznych relacji z małoletnim określają, jakie zachowania i praktyki są niedozwolone w pracy z dziećmi. Dotyczą następujących obszarów:

Bezpośredni kontakt z małoletnim

Kontakt oparty jest na poszanowaniu intymności i godności dziecka. Dopuszczalne formy kontaktu fizycznego to:

• kontakty w zajęciach sportowo-rekreacyjnych,
• interwencje wychowawcze w sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia (rozdzielenie zwaśnionych, przytrzymanie, obezwładnienie),
• działania z zakresu pomocy przedmedycznej (udzielanie pierwszej pomocy),
• sytuacje zagrożenia lub paniki spowodowanej czynnikami zewnętrznymi (pożar, zjawiska atmosferyczne, niebezpieczne zachowania osób trzecich).

Niedopuszczalne są zachowania wzbudzające poczucie zagrożenia lub noszące znamiona:

• przemocy fizycznej (popychanie, uderzanie, wykręcanie rąk, duszenie, kopanie, szarpanie),
• erotyzowania relacji (flirt słowny, dwuznaczny żart, zły dotyk, wyzywające spojrzenie),
• seksualizacji relacji (obcowanie płciowe i inne czynności seksualne).

Komunikacja werbalna z małoletnim

Komunikacja powinna być pozbawiona akcentów wrogich, wulgarnych, agresywnych i złośliwie ironicznych. Niedopuszczalne jest:

• wzbudzanie w małoletnim poczucia zagrożenia (groźby, wyzwiska, krzyk),
• obniżanie poczucia wartości (wyzwiska, negatywne ocenianie, wzbudzanie poczucia winy, negowanie uczuć),
• upokarzanie (publiczne wyszydzanie, naigrywanie się, ośmieszanie),
• naruszanie granic (niezachowywanie odpowiedniego dystansu, obcesowość, podteksty erotyczne).

Równe traktowanie małoletnich

Pracowników Placówki obowiązuje obiektywizm, sprawiedliwość, bezinteresowność i szacunek wobec każdego małoletniego bez względu na pochodzenie, rasę, wyznanie i narodowość. Niedozwolone jest:

• skupianie uwagi wyłącznie na wybranych małoletnich z jednoczesnym ignorowaniem potrzeb innych,
• nieuzasadnione przyznawanie przywilejów tylko wybranym,
• nierówne i niesprawiedliwe przydzielanie zadań, nieadekwatne do możliwości i wieku,
• zwalnianie z obowiązków w nieuzasadnionych sytuacjach,
• brak reakcji na nieformalną hierarchię grupową,
• przyzwolenie na wykorzystywanie młodszych i słabszych przez silniejszych.

Kontakty poza Placówką

Kontakty bezpośrednie i online z dzieckiem poza Placówką powinny być ściśle powiązane z wykonywaniem obowiązków służbowych (towarzyszenie w wydarzeniach wymagających wsparcia, obozy, zawody itp.).

Transport i noclegi:

• organizacja transportu i noclegu poza Placówką powinna być uzasadniona (wyjazd na zawody, obóz, inne formy treningu),
• opieka nad małoletnimi w sytuacjach wyjazdowych powinna być zgodna z odpowiednimi przepisami,
• przy organizacji noclegu brane pod uwagę jest pokrewieństwo, relacje i płeć małoletnich.

Rodzice i opiekunowie prawni małoletnich mają prawo do wszelkich informacji na temat funkcjonowania dziecka na terenie Placówki i podczas innych wydarzeń przez nią organizowanych. Informacje udzielane są wyłącznie rodzicom lub opiekunom prawnym.

Zasady i procedury interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia małoletniego

Osoba odpowiedzialna

• Przyjmuje zgłoszenie o krzywdzeniu lub podejrzeniu krzywdzenia małoletniego.
• Bierze udział w rozmowie z rodzicami lub opiekunami prawnymi.
• W sytuacji podejrzenia przemocy domowej podejmuje decyzję o uruchomieniu procedury „Niebieska Karta".
• W przypadku gdy małoletni doświadcza przemocy domowej lub rodzice odmawiają współpracy składa wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu lub zawiadamia policję/prokuraturę.
• W przypadku zagrożenia zdrowia lub życia małoletniego zawiadamia policję.
• Gdy sprawcą jest osoba dorosła spoza rodziny — zawiadamia policję.
• Gdy sprawcą jest nieletni a wcześniejsze metody okazały się nieskuteczne — zawiadamia sąd.
• Organizuje pomoc psychologiczno-pedagogiczną dla małoletniego.
• Zapewnia pomoc pracownikom Placówki, ułatwiając konsultacje trudnych spraw.

Pracownicy Placówki

• Przekazują osobie odpowiedzialnej informacje o podejrzeniu przemocy wobec małoletniego.
• Uruchamiają procedurę „Niebieskiej Karty" poprzez wypełnienie stosownego formularza.
• Udzielają wsparcia małoletniemu, monitorują jego sytuację i pozostają w kontakcie z rodzicami/opiekunami prawnymi.

Krzywdzenie przez rodzica lub członka rodziny innego małoletniego

• Świadek zgłasza problem pracownikowi Placówki lub osobie odpowiedzialnej.
• Osoba odpowiedzialna przeprowadza rozmowę z uczestnikami zdarzenia, poucza ich i wskazuje możliwe sposoby rozwiązania sytuacji.
• O zdarzeniu i przeprowadzonej rozmowie powiadamiani są rodzice/opiekunowie prawni krzywdzonego dziecka.
• Krzywdzonemu małoletniemu udzielane jest wsparcie.
• W przypadku powtórzenia się sytuacji osoba odpowiedzialna powiadamia policję.

Krzywdzenie przez innych małoletnich

• Bezpośrednia, natychmiastowa reakcja pracowników Placówki na akty agresji i przemocy — przerwanie agresji.
• Rozmowa z ofiarą i sprawcą, nakłonienie sprawcy do zadośćuczynienia.
• W przypadku zagrożenia zdrowia lub życia osoba odpowiedzialna wzywa pomoc medyczną (po powiadomieniu rodziców/opiekunów).
• Jeżeli akty agresji nie są incydentalne — przeprowadzenie rozmów z krzywdzonym, sprawcą i ewentualnymi świadkami.
• Wezwanie do Placówki rodziców/opiekunów prawnych obu stron (jeśli sytuacja tego wymaga).
• Zapewnienie ofierze pomocy psychologiczno-pedagogicznej zgodnie z jej potrzebami.
• W przypadku nieznanego sprawcy — poinformowanie rodziców poszkodowanego o możliwości zawiadomienia policji lub samodzielne zawiadomienie policji.

Cyberprzemoc

Pracownik Placówki lub inna osoba posiadająca wiedzę o zdarzeniu informuje osobę odpowiedzialną, która jest zobowiązana do:

• wyjaśnienia zdarzenia i ustalenia sprawcy (jeśli jest to możliwe),
• rozmowy z poszkodowanym małoletnim i zapewnienia mu wsparcia,
• rozmowy ze sprawcą i zobowiązania go do zaprzestania podobnych działań,
• powiadomienia opiekunów poszkodowanego o zdarzeniu,
• powiadomienia opiekunów sprawcy i omówienia z nimi zachowania dziecka.

W przypadku gdy sprawca nie stosuje się do ustaleń — osoba odpowiedzialna podejmuje stosowne działania prawne. Gdy sprawca jest nieznany — informuje rodziców poszkodowanego o możliwości zawiadomienia policji.

Agresywne zachowanie małoletniego wobec innych lub siebie

• W przypadku zagrożenia życia lub zdrowia pracownik/osoba odpowiedzialna wzywa pomoc medyczną (po powiadomieniu rodziców; gdy zagrożenie jest realne — najpierw służby, następnie rodzice).
• Osoba odpowiedzialna przeprowadza rozmowę z poszkodowanym, sprawcą i ewentualnymi świadkami.
• W razie potrzeby wzywa do Placówki rodziców/opiekunów obu stron.
• Wobec poszkodowanego ustala się formy wsparcia dostosowane do jego potrzeb.
• Jeżeli rodzice nie współpracują lub akty agresji są częste — osoba odpowiedzialna powiadamia sąd/policję.

Procedura składania zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa na szkodę małoletniego

W przypadku uzyskania informacji, że małoletni jest ofiarą przemocy w rodzinie, należy:

• Pracownik Placówki sporządza notatkę służbową i przekazuje informację osobie odpowiedzialnej.
• Osoba odpowiedzialna przeprowadza rozmowę z małoletnim w celu potwierdzenia faktu krzywdzenia, informuje go o planowanych działaniach i upewnia się, że dziecko będzie bezpieczne na czas ich prowadzenia.
• Osoba odpowiedzialna lub pracownik Placówki zawiadamia policję bądź sąd opiekuńczy.

Udostępnianie standardów pracownikom, małoletnim i rodzicom/opiekunom

• Standardy ochrony małoletnich są udostępniane pracownikom Placówki, małoletnim i ich opiekunom na żądanie.
• Standardy są zamieszczone na stronie internetowej Placówki pod adresem danceflow.com.pl/standardy-ochrony-maloletnich oraz wywieszone na korytarzu Placówki.
• Każdy pracownik Placówki ma obowiązek zapoznać się ze standardami po zawarciu umowy.
• Zapoznanie się ze standardami pracownicy potwierdzają składając pisemne oświadczenie.
• Wraz z pełną wersją standardów ochrony małoletnich dostępna jest również wersja skrócona — przeznaczona dla małoletnich.

Wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi

Naczelną zasadą relacji między małoletnimi jest postępowanie z szacunkiem, przy uwzględnianiu godności i potrzeb wszystkich małoletnich. Niedopuszczalne jest stosowanie przemocy wobec innego małoletniego w jakiejkolwiek formie.

Ochrona małoletnich przed szkodliwymi treściami w Internecie

W przypadku dostępu do Internetu realizowanego pod nadzorem pracownika Placówki, jest on zobowiązany informować małoletnich o zasadach bezpiecznego korzystania z Internetu.

Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia

• Zdobycie wiedzy o krzywdzeniu dziecka.
• Prezentowanie odpowiedzialnej postawy i gotowości do reagowania w sytuacji zagrożenia dobra małoletnich.
• W przypadku dostrzeżenia sygnałów — zweryfikowanie ich poprzez zebranie informacji od innych pracowników lub małoletnich (w sposób adekwatny do sytuacji).

Zadania Placówki w pomocy krzywdzonemu dziecku:

• Przeprowadzenie rozmów z osobami z otoczenia dziecka (rodzice, rodzeństwo, nauczyciele).
• Ocena zagrożeń i możliwości wsparcia dla dziecka po zebraniu i analizie informacji.
• Postępowanie zgodnie z procedurami opisanymi powyżej.
• Podjęcie współpracy z rodzicami w celu powstrzymania krzywdzenia i rozwiązania problemów dziecka.
• W uzasadnionych przypadkach — podjęcie działań prawnych (zawiadomienie sądu rodzinnego, policji lub prokuratury).

Monitoring stosowania standardów

Osobą odpowiedzialną za monitorowanie realizacji standardów ochrony małoletnich jest Paweł Borówka.

Kontakt: telefon 696 607 089 lub e-mail danceflowst@gmail.com.

Osoba odpowiedzialna odbiera zgłoszenia dotyczące problemów związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa dzieci, reaguje na nie i w uzasadnionych przypadkach zgłasza sprawy odpowiednim służbom (MOPS, GOPS, policja, sąd rodzinny, prokuratura).

Osoba odpowiedzialna jest zobowiązana do weryfikacji postanowień niniejszych standardów co najmniej raz na dwa lata, a w przypadku stwierdzenia uchybień — do ich aktualizacji i ponownego przeszkolenia pracowników Placówki.

Przepisy końcowe

Standardy ochrony małoletnich wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.